Oddech w logopedii
Oddychanie to czynność fizjologiczna niezbędna do życia i prawidłowego mówienia. Nieprawidłowy oddech wpływa niekorzystanie na rozwój dzieci. Przyczynia się do częstych chorób układu oddechowego, gorszego funkcjonowania dzieci, wad zgryzu czy wad wymowy. Ćwiczenia oddechowe stanowią ważny element w terapii logopedycznej.
Prawidłowe oddychanie (fizjologiczne) to:
· wdech nosem i wydech nosem,
· język szeroki przyklejony do podniebienia (w pozycji wertykalno-horyzontalnej),
· wargi domknięte (złączone bezwysiłkowo).
W czasie mówienia powietrze wydychane jest głównie ustami, a wdychane nosem lub ustami w zależności od wypowiadanych dźwięków. Prawidłowy oddech podczas wypowiedzi to rytmiczny szybki wdech wykonany bez podnoszenia ramion i powolny, długi wydech, podczas którego odbywa się wypowiedź.
Ćwiczenia oddechowe:
· Dmuchanie na wiatraczek, skrawki waty, papieru, kolorowe piórka itp.
· Dmuchanie na plastikowe mini zabawki, piłeczki z taką siłą, aby mogły się przemieszczać.
· Dziecko trzyma w dłoni mały kłębek wełny. Po głębokim wdechu nosem wydmuchuje powietrze ustami wprawiając tym samym kłębek w ruch.
· Zabawa z piórkiem. Dziecko swobodnie porusza się, trzymając w dłoni ptasie piórko. Podrzuca je do góry, a następnie dmucha na nie tak, aby jak najdłużej unosiło się w powietrzu.
· Zabawa w „Rozpędzanie chmurek”. Dziecko leży swobodnie na plecach. Nogi są ugięte w kolanach, stopy oparte o podłogę, ręce leżą wzdłuż tułowia. Wciąga powietrze nosem, swobodnym, płynnym ruchem unosząc ręce w górę i stara się rozpędzić przed sobą chmurki. Ponieważ ręce nie rozpędziły chmurek, wracają do pozycji wyjściowej. Wówczas dmuchaniem stara się rozpędzić chmury.
· Zdmuchiwanie świeczki lub dmuchanie na świecę w taki sposób, aby płomień wyginał się, ale nie zgasł.
· Wydmuchiwanie baniek mydlanych. Zachęcanie dziecka do wykonania jak największej bańki mydlanej.
· Dziecko bierze, do ręki rurkę i poprzez nią stara się dmuchać na swoją dłoń albo na watkę umieszczoną na dłoni.
· Dmuchanie przez rurkę-słomkę do szklanki z wodą, na powierzchni wody powstaje wgłębienie.
· Zabawa w „Gotowanie wody”. Dziecko dmucha przez rurkę zanurzoną w wodzie tak, aby tworzyły się pęcherzyki powietrza na jej powierzchni. Musi dmuchać długo, krócej, jak najkrócej, słabo, mocno, bardzo mocno, woda gotuje się, kipi itp.
· Robienie kleksów z farby wodnej, dmuchanie na nie przez słomkę z różną siłą i pod różnym kątem. Rozdmuchiwana farba przypomina barwne kwiaty.
· Wydmuchiwanie kółek z pary na lustrze.
· Granie na organkach, piszczałce, gwizdanie itp.
· Naśladowanie syreny – „ eu-eu- eu”, „au-au-au” – na jednym wydechu. · Liczenie na jednym wydechu.
· Powtarzanie zdań na jednym wydechu – najpierw krótkich, potem coraz dłuższych.
· Powtarzanie zdań szeptem.
Przygotowała: mgr Anna Szmit